Een jonge edelman staat op het punt te trouwen met een vrouw die hij nog nooit heeft ontmoet, maar besluit met een rondreizende muzikant op avontuur te gaan. Tijdens hun reis worden ze beroofd, aangevallen en zwerven ze door bossen en dorpen. Onderweg ontmoeten ze een gevlucht meisje, met wie een liefdesrelatie ontstaat. Na misverstanden, verraad en gevaar vinden de drie elkaar terug. Uiteindelijk blijkt het meisje de vrouw te zijn met wie de edelman oorspronkelijk was uitgehuwelijkt. Ze trouwen alsnog, terwijl hun trouwe reisgenoot ervoor kiest zijn zwervende leven voort te zetten.

Ik en mijn speelman van Aart van der Leeuw (1876-1931) wordt gezien als een klassieker van de Nederlandse 20ste-eeuwse letterkunde. Deze nogal sprookjesachtige schelmenroman met de ondertitel 'Een luchthartige geschiedenis' is een typisch product van de neoromantische literatuur. Het boeiende met prachtige poëtisch volzinnen geschreven verhaal gaat over de jonge en wat lichtzinnige Franse edelman Claude de Lingendres die een gearrangeerd huwelijk ontvlucht en met de speelman Valentijn de wereld intrekt. Het wordt een avontuurlijke tocht waarin droom en werkelijkheid vaak dicht bij elkaar liggen.