Bernard Lewis beschrijft de factoren die de geschiedenis van het Midden-Oosten bepaalden: de ivloed van de islamistische godsdienst en rechtspraak; de bureaucratische tradities; de diversiteit van de handel en de opmerkelijke variëteit aan gewassen; de elites – op militair, economisch, godsdienstig, intellectueel en artistiek gebied – en het gewone volk, waaronder ook groepen als slaven, vrouwen en ongelovigen.

Het Midden-Oosten is geschreven door een arabist die een leven lang de ontwikkeling van deze regio heeft bestudeerd. Het boek biedt een schat aan informatie en illustreert die met aansprekende details. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de grote invloed die de islamitische wereld op het Westen heeft gehad en aan de invloed van Europa op het Midden-Oosten.