De grote middeleeuwse vorst Karel de Grote maakt zich in zijn palts te Ingelheim aan de Rijn op voor de nacht. Het zal morgen een inspannende hofdag worden, dus Karel hoopt een verkwikkende nachtrust te kunnen genieten. Nog maar nauwelijks in slaap krijgt hij echter een boodschap van een engel: hij moet onmiddellijk de donkere nacht in om te gaan stelen.
'Karel en Elegast' is een van de mooiste Middelnederlandse verhalen die bewaard zijn gebleven.